Ethereum (ETH)
$۲۱۹.۳۴
+۷.۳۴%
Bitcoin (BTC)
$۱۰,۲۳۳.۳۷
+۴.۱۵%
Litecoin (LTC)
$۷۵.۴۲
+۲.۹۳%
Dashcoin (DSH)
$۰.۰۲
Monero (XMR)
$۷۶.۰۴
+۳.۴۸%
Dogecoin (DOGE)
$۰.۰۰
+۴.۲۴%
Ripple (XRP)
$۰.۲۹

دفتر کل توزیع شده (distributed ledger) چیست؟

1 596

در این مطلب قصد داریم درباره این که دفتر کل توزیع شده (distributed ledger) چیست؟ ، مزایا و معایت ، سرعت ، شفافیت و کاربردهای آن را بررسی نماییم.همراه ما باشید

سرفصل ها:

  • دفترکل چیست؟
  • تاریخچه دفاتر کل
  • دفاتر کل دیجیتال
  • لوح سفالین ، پاپیروس ،چوب خط ، حسابداری دو طرفه
  • دفتر کل توزیع شده (لجر) چیست؟
  • آیا بلاک چین همان دفتر کل توزیع شده است؟
  • کاربردهای دفتر کل توزیع شده

برای اینکه بتوانید مفهوم فناوری های غیر متمرکز همچون بلاک چین و فناوری های دیگری که در این دسته قرار میگیرند را به درستی درک کنید. باید درباره دفتر کل و دفتر کل توزیع شده اطلاعاتی کسب کنید. در این مقاله مفاهیم دفتر کل و دفتر کل توزیع شده را به زبان ساده توضیح خواهیم داد.

دفتر کل چیست؟

در علم حسابداری به دفتری که در آن تمامی اطلاعات مالی مربوط به حساب ها مانند: بدهی‌ها، تسهیلات، اعتبارات و … را برای دسترسی مجدد ثبت می کنند، دفتر کل یا Ledger می گویند. در زبان عامیانه به دفتر کل، دفتر حساب و کتاب هم می گویند. دفتر کل هزاران سال است که در اشکال مختلف مورد استفاده مردم قرار می گیرد.

دفتر کل چیست؟

علم حسابداری با توجه به ناتوانی انسان ها در به خاطر سپردن دراز مدت داده ها، دفتر کل را ابداع کرد. دفتر کل را در هر جایی که با حساب و کتاب سر و کار دارد. یا داده ها در آنجا اهمیت دارند می توان پیدا کرد. هر اداره، مغازه، بانک و موسسه ای که می شناسید از دفتر کل استفاده می کند. برای مثال زمانی که از حساب بانکی خود پول برداشت می کنید، تراکنش ها و باقی مانده موجودی حسابتان در دفتر کل بانک ثبت می شود.

تاریخچه دفتر کل ها :

بنابر گفته تاریخدانان نیاز مردم به ثبت داده ها، یکی از مهمترین دلایل اختراع خط بود. این اتفاق می تواند جایگاه و ارزش دفتر کل را به خوبی نشان دهد.

تاریخچه دفتر کل ها - لجر - بازار بیت کوین

لوح‌های سفالین

تاریخ ساخت اولین دفتر کل را نمی توان به درستی تخمین زد اما قدیمی ترین دفتر کلی که بجا مانده است به ۳۵۰۰ سال پیش از میلاد باز می گردد. پنج هزار سال پیش فرامانروای بابل دستور دارد. تا لوح های سفالی برای نگارش کاتبان تهیه شود.  و دارایی و اموال مردم و مالیات ها را روی آن ها ثبت کنند. خط میخی نیز از کامل شدن همین خطوط به وجود آمد.

لوح سفالین-دفتر کل
یکی از قدیمی‌ترین دفتر کل های سفالین معتلق به ۳۵۰۰ سال قبل از میلاد

پاپیروس

۲۰۰۰ سال پیش از میلاد کاغذی به نام پاپیروس به دست مصریان با استفاده از نوعی گیاه نی ساخته شد. از این پس مصریان اطلاعات خود را روی این کاغذ ها ثبت می کردند.

چوب‌خط

چوب خط روشی بود که از آن برای شمارش استفاده می کردند. این روش ساده و قدیمی از تناظر یک به یک (تابع دوسویی) استفاده می کند.

چوب خط های اولیه از مواد ساده ای همچون چوب یا استخوان تهیه می شدند. چوب خط ها برای شمارش استفاده می شدند. به این صورت که برای شمارش هر چیزی به ازای هر عدد یه خط روی چوب حک می کردند. مثلا برای شمارش گله گوسفندان به ازای هر گوسفند یک خط روی چوب خط حک می شد. چوب خط ها جنبه یادآوری داشتندبرای این منظور از روش های دیگری همچون دانه های حبوبات یا گره زدن طناب نیز استفاده می شد. تسبیح را می توان نمونه ی دیگری از چوب خط دانست که هنوز هم مردم از آن استفاده می کنند.

حسابداری دو طرفه

پس از اختراع کاغذ، مردم برای امور حسابداری و ثبت اطلاعات خود از کاغذ استفاده می کردند. این روش حسابداری دو طرفه نام گرفت. با پیشرفت تکنولوژی و ابزار های نوینی که در اختیار ما قرار می دهد. استفاده از کاغذ و حسابداری دو طرفه این روز ها کمتر دیده می شود.

دفترکل های دیجیتال

با پیشرفت رایانه ها بین دهه ۸۰ و ۹۰ میلادی دفتر کل کاغذی و پرونده ها با سند های دیجیتال جایگزین شدند. اولین پایگاه های دیجیتال بر اساس حسابداری کاغذی، با همان فهرست بندی ساخته شده بود. به همین خاطر ثبت داده ها در این پایگاه داده های دیجتالی سخت تر بود و وقت و حوصله بیشتری نیاز داشت. هنوز هم عناصر کاغذی مانند: پول،گواهی نامه، امضا، مهر، صورت حساب کاربرد زیادی در جامعه ما دارند و ستون فقرات جامعه محسوب می شوند.

البته با توسعه ابزار های دیجیتال و اینترنت، این روز ها برای ثبت اطلاعات در دفاتر کل بیشتر از کامپیوتر ها استفاده می کنند. و دفتر کل کاغذی در حال فراموشی است. نقش دیتابیس های دیجیتال در جامعه امروزی را نمی توان نادیده گرفت.

پایگاه های داده اولیه در یک کامپیوتر متمرکز شده بود. اگر کسی قصد داشت تا اطلاعاتی به این پایگاه ها اضافه کند باید به آن کامپیوتر یا سرور مراجعه می کرد. به همین دلیل دسترسی به اطلاعات و برقراری امنیت محدودیت ها و مشکلات زیادی داشت. چرا که تمامی اطلاعات در اختیار افراد قرار می گرفت و او توانایی تغییر یا از بین بردن اطلاعلات را داشت. به علاوه اگر مشکلی برای سرور پیش می آمد تمامی اطلاعات از دست می رفتند.

برای حل چنین مشکلاتی با کشف و بهرگیری از الگوریتم های جدید، توسعه رمزنگاری و افزایش قدرت محاسبات دفتر کل توزیع شده (Distributed Ledger ) ساخته شد.

دفتر کل توزیع شده (لجر) چیست؟

اگر بخواهیم دفتر کل توزیع شده را به زبان ساده تعریف کنیم باید بگوییم: دفتر کل توزیع شده نوعی پایگاه داده است که اطلاعات آن به وسیله هر Node  بروزرسانی می شود. در این پایگاه داده دارای امنیت بسیار بالایی است چرا که هر فرد به تنهایی نمی تواند اطلاعات آن را تغییر دهد یا حذف کند.

دفتر کل توزیع شده (لجر) چیست؟

معنی واژه توزیع شده در دفتر کل توزیع شده به این معناست که ثبت و بروزرسانی پرونده ها توسط یک سازمان متمرکز انجام نمی شود. بلکه هر فرد قادر به ثبت اطلاعات است. در واقع ثبت اطلاعات با رای اکثریت انجام می شود. به این صورت که هر node  تراکنش را پردازش می کند. و برای ثبت یا عدم ثبت آن رای می دهد. اگر اکثر Node ها تایید کنند اطلاعات ثبت می شود.

این توافق، دفتر توزیع شده را از یک پایگاه داده ساده متمایز می کند. دفتر کل توزیع شده همیشه بروز می ماند و هر گره یک کپی کامل از آن را در اختیار دارد.

ویژگی هایی که دفاتر توزیع شده دارند آن ها را از دفاتر سنتی کاغذی متمایز می کند این دفتار کاملا پویا هستند. هدف اصلی که فناوری دفاتر توزیع شده دنبال می کند اجتناب از هزینه ها و واسطه ها ی اضافی برای برقراری امنیت پایگاه داده است.

آیا بلاک چین همان دفتر کل توزیع شده است؟

خیر. بلاک چین دفتر توزیع شده نیست. اما نوعی از آن است. در واقع انواع ختلفی از دفاتر توزیع شده وجود دارد مانند: تنگل (Tangle) و هش گراف (Hash Graph) و … بلاک چین نیز یکی از انواع دفاتر توزیع شده است که در آن بلوک های زنجیره واری از اطلاعات و داده های رمزنگاری شده قرار دارد.

البته باید بدانید که بلاک چین نیز انواع مختلفی دارد که هر کدام چهارچوب ها و ساز و کار های متفاوتی دارند. وسعت این فناوری می تواند یکی از دلایل اثبات اهمیت و جایگاه بلاک چین و دفتر توزیع شده پس از اینترنت باشد.

کاربرد دفاتر کل سنتی

کاربرد دفتر کل تنها به مسائل مالی ختم نمی شود. شرکت ها و افراد زیادی برای ثبت و نگهداری اطلاعات و داده های خود از دفتر کل استفاده می کنند. رفته رفته با پیشرفت تکنولوژی نرم افزار هایی برای این منظور ساخته شد که روند ثبت و نگهداری اطلاعات را ساده تر می کرد. برای مثال کاربرد دفتر کل در بانک را مرور می کنیم: فرض کنید می خواهید از حساب بانکی خود مقداری پول را به حساب فرد دیگری منتقل کنید. برای اینکار بانک ابتدا موجودی حساب شما را بررسی می کند سپس مبلغ مورد نظر را از حسابتان کسر و به حساب مقصد انتقال می دهد. سپس دفتر کل خود را بروزرسانی می کند.

معایب دفتر کل سنتی

در واقع معایب دفتر کل سنتی بود که باعث شد تا دفاتر توزیع شده به وجود آیند. با توجه به مثالی که زدیم فرض کنید که اطلاعات حساب بانکی شما توسط یک مرکز واحد مثل بانک نهگداری شود. به نظرتان اشکال این کار کجاست ؟ در ادامه به بررسی عیوب دفتر کل مترمرکز  می پردازیم.

امنیت

امنیت اطلاعاتی که در یک سرور خاص قرار گرفته اند همواره در معرض خطر است. ممکن است اطلاعات شما مورد سرقت و دسترسی افراد سودجو قرار گیرد. همچنین نقص فنی یا سوانح ناگواری مثل آتش سوزی می تواند باعث نابودی اطلاعات در یک سرور متمرکز شود. حتی ممکن است خود سرور اطلاعات را بفروشد یا در اختیار دیگران قرار دهد.

هزینه

برای انجام امور مالی خود شما به یک واسطه نیاز دارید. همانطور که در مثال قبل ذکر کردیم بانک واسط شما برای انتقال وجه می باشد بنابراین برای انجام اینکار از شما کارمزد دریافت می کند.

سرعت

زمانی که انجام کار های خود را به فرد دیگری می سپارید قطعا سرعت انجام آن نیز پایین می آید. مثلا برای انتقال وجه، بانک باید دنباله از فرآیند ها مانند:بررسی موجودی، استعلام انتقال و جه و … را طی کند تا به مقصود شما برسد. قطعا انجام این امور نیازمند زمان است و سرعت انجام کار را پایین می آورد.

عدم شفافیت

در دفاتر کل متمرکز نمی توان به درستی تمامی امور را رویت کرد. مثلا اگر بانکی قصد کلاهبرداری داشته باشد. در دفاتر متمرکز به راحتی و بدون اطلاع دیگران می تواند به هدف خود برسد.

دفتر کل توزیع شده (Distributed Ledger)+تکمیلی

تمامی تکنولوژی ها با هدف آسان کردن امور و سرعت بخشیدن به آن ها ساخته شده اند. فناوری دفاتر توزیع شده نیز همین هدف را دنبال می کند. دفتر توزیع شده علاوه بر رفع مشکلات بالا، مزایا و قابلیت های دیگری نیز دارد که باعث می شود تا در جامعه امروزی نقش ویزه ای داشته باشد و استفاده از آن روز به روز بیشتر شود.

دفتر کل توزیع شده (Distributed Ledger)

دفاتر توزیع شده مرکزیت ندارند یعنی به وسیله یک ارگان یا سازمان خاص مدیریت نمی شوند. اطلاعات و داده های دفاتر توزیع شده در سیستم های زیادی توزیع می شود و تنها در یک سرور خاص نگهداری نمی شود. در این فناوری افراد یک شبکه را تشکیل می دهند به هر فرد در این شبکه یک nodeمی گویند.

اطلاعات جدید برای ثبت شدن باید در سیستم های تمام node های شبکه ثبت شوند. هر node یک نسخه کامل از دفتر را در اختیار دارد. برای ثبت تراکنش در دفتر باید اکثریت اعضای شبکه اتفاق نظر داشته باشند. زمانی که اکثریت node ها تایید کردند تراکنش در دفتر ثبت می شود و نسخه ای از دفتر کل که در اختیار اعضا است بروزرسانی می شود.

با این تکنولوژی تمامی اعمالی که در شبکه صورت می گیرد زیر نظر افراد شبکه بوده. و توافق و تایید تمامی اعضا برای انجام هر تغییری لازم است.

بیشتر بدانید: دلیل استفاده از بلاکچین چیست؟

کاربردهای دفتر کل توزیع شده DLT

دفتر کل توزیع شده در هر جایی که با داده و اطلاعات سر و کار دارد کاربرد دارد. مثلا کاربرد دفتر توزیع شده در پزشکی را می توان برای ثبت اطلاعات بیماران و سوابق بیماری آن ها در نظر گرفت. و یا در اسناد و املاک می توان از دفتر توزیع شده برای ثبت اطلاعات خرید و فروش استفاده کرد. حتی در ثبت احوال نیز می توان برای ثبت شماره ملی افراد از دفتر توزیع شده کمک گرفت. سایر ارگان ها و ادارات مانند اداره برق، اداره گاز، می توانند برای ثبت اطلاعات و تراکنش های خود می توانند از این دفاتر استفاده کنند.

امید می رود بخشی از مطالب گفته شده برای شما مخاطبان مفید و سودمند ارائه شده باشد و به اطلاعات کافی دست یافته باشید.

مزایای دفتر کل توزیع شده

به طور کلی دفاتر توزیع شده عیوب دفاتر سنتی را رفع می کنند و مزایای خاص خود را نیز دارند.

امنیت

دفاتر توزیع شده به دلیل عدم مرکزیت، امنیت بسیار بالایی دارند. چرا که برای نفوذ و اعمال تغییرات در این دفاتر باید تمامی node های شبکه را هک کرد که احتمال انجام اینکار بسیار پایین است.

مزایای دفتر کل توزیع شده-بازار بیت کوین

صرفه جویی در هزینه

در دفاتر توزیع شده واسطه ها حذف شده اند. به همین دلیل دیگر برای انجام امور خود نیازی به پرداخت کارمزد به واسطه ها ندارید. در نتیجه در هزینه ها صرفه جویی می کنید. مثلا در مثال بانک فرض کنید که انتقال وجه را بدون نیاز به بانک انجام دهیم بنابراین نیازی به پرداخت کارمزد به بانک نداریم.

سرعت

ارتباطات در دفاتر توزیع شده از روش peer to peer یا همتا به همتا بهره میگیرد. به همین دلیل بدون هیچ واسطه ای فعالیت ها توسط اعضای شبکه انجام می شود. و باعث افزایش سرعت تا حد زیادی می شود.

شفافیت

از آنجا که دفاتر توزیع شده دارای مرکزیت نیستند و انجام تراکنش ها با توافق تمامی اعضای شبکه صورت می گیرد بنابراین همه چیز به طور کاملا شفاف انجام می شود و هیچکس نمی تواند دور از چشم بقیه تغییرات یا تخلفی کند.

البته موارد گفته شده همه مزایای دفاتر توزیع شده نیست بلاکه تنها مهمترین آن هاست. مزایای دفاتر توزیع شده بسته به استفاده از آن در هر شرکت یا نهادی می تواند متغییر باشد.

امیدواریم از مطلب ” دفتر کل توزیع شده (distributed ledger) چیست؟ ” بهره برده باشید، نظرات خود را با ما به اشتراک بگذارید.

1 نظر
  1. Ali می گوید

    عالی و جامع بود

نظر شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.